Thứ Năm, 20 tháng 4, 2017

Nỗi lòng "Con đường xưa em đi..."

Nỗi lòng “con đường xưa em đi”…
 (tâm tình...)



    Có anh bạn hỏi:
   - Bản nhạc “ con đường xưa em đi” vì sao bi giờ lại cấm?
   Tôi chỉ biết đoán mò qua nụ cười vu vơ:
   - Chắc là con đường của nàng đang đi, bị kẹt “giao thông” ở chỗ nào đó…

   Thật ra, bài hát quá xưa nên đành lần mò ngược về thời gian. Lúc ấy, mới khoảng 12-13 tuổi…bé tí chưa hề chạm ngõ yêu đương, nên không thích chơi lối dòng nhạc bolero cho lắm! Nhưng, thật là hên…có “bà” chị học lớp đệ tứ (lớp 9) xinh đẹp nhờ tập hát bài “con đường xưa em đi”, nên cũng làm thinh cố phiêu linh mà nắn nót cung đàn (le lưỡi)…

   Chỉ cần ghé vào tiệm sách là mua được ngay một bản nhạc gốc có ấn bản (cấm trích dịch và phóng tác). Chơi nhạc là phải hiểu được ít nhiều nội dung bài hát…Nhưng, mới thử nghêu ngao“Con đường xưa em đi, vàng lên mái tóc thề, ngõ hồn dâng tái tê…” là bị kẹt tư duy, á khẩu (không hiểu) vì thời đó đâu có ai nhuộm tóc vàng? (cười)

   Thông cảm trẻ ranh…bà chị liền mơ màng ru mộng vào đời: Là con đường có nắng ấm ngập vàng ươm mái tóc, nhưng ngõ vắng tâm hồn khiến sầu dâng giá lạnh! Còn “anh làm thơ vu qui ” là nói về “mơ ước” duyên tình trọn vẹn, chuyện tình này ai cũng biết vì “khách qua đường (đã) lắng nghe” thấy hết đó! Ái chà, ngôn tình với kẻ chưa biết yêu, quả thật không dễ hiểu (chậc)…

   Sau này, khi lớn lên tìm hiểu về ca từ của Hồ Đình Phương (ông và gia đình đã mất tích trên biển vào tháng 11 năm 1979)? Ngoài học vấn, vị trí xã hội…ông còn là nghệ sĩ nổi tiếng tài danh trong nhiều lĩnh vực văn chương, thi phú, viết sách báo và đặc biệt là đã viết lời “dùm” rất nhiều tác phẩm nổi tiếng âm nhạc (trước 1975) cho các nhạc sĩ như: Châu kỳ, Hoàng trọng, Lam Phương, Hoài An, Minh Kỳ, Song Ngọc, Phạm thế Mỹ

   Ca từ “con đường xưa em đi” mới đây, khi trình diễn phổ thông sở dĩ phải thay đổi phiên gác = thao thức, chiến trường = lối mòn là cho phù hợp với đa dạng công chúng, hiện tình xã hội. Nhưng, dẫu sao cũng mất phần nào giá trị chân thật tình yêu nhân văn: Bởi, hoàn cảnh chiến tranh làm chia ly…vẫn khác sự xa cách mơ hồ không rõ nguồn cơn (?)

    Nếu, đã cho phổ biến những bài hát sáng tác (miền nam) trước 1975…thì chúng ta phải hòa thuận chấp nhận hiện thực lịch sử với ngôn từ văn chương lãng mạn, tình cảm công chúng. Vì sự thật! Nó chẳng hề che dấu hay ca ngợi điều gì khuất tất, mà chỉ mang theo tâm sự nỗi buồn chiến tranh, để mong ngày hòa bình…

   Sau năm 1975, khi tham gia nhiều phong trào văn nghệ, cộng tác với các ban văn hóa thông tin, có một nhạc sĩ nào đó hỏi tôi:
   - Các cậu đều có trình độ văn hóa cao, nhưng tại sao? Lại thích những bài hát đau thương, ủy mị, vàng vọt…

  Rất ngạc nhiên, vì tôi chưa từng đánh giá hoặc phân biệt gì về hệ ý thức tác phẩm! Nhưng, không thể bằng lòng khi ai đó dám phê phán về tình cảm con người, không biết đặt nghi vấn cuộc chiến để hiểu nỗi buồn xót xa sự mất mát và chia ly? Những người ngoại quốc xa lạ cũng từng thắc mắc: Người Việt thường hay hát nhạc buồn? Tôi chỉ có thể giải thích: Vì họ chọn tình yêu làm hạnh phúc và hoài mơ về nơi chốn thanh bình

      Cảm ơn một thời hồn nhiên, Tôi đã không lấy nghệ thuật làm khó cho kế sinh nhai! Và, đến nay cũng nghĩ rằng: Có thể “Con đường xưa em đi” đã phai mờ nỗi lòng, nhưng còn chút dấu yêu thì dẫu sao nàng vẫn hát…

Thứ Sáu, 14 tháng 4, 2017

Chiến thuyết trận...

Chiến thuyết trận?
(trò chơi chiến tranh...)



   Lúc bé các cu cậu đã thích trò chơi chiến tranh (uýnh lộn), còn các bé gái dùng bạo lực chỉ khi nào có liên quan đến chuyện dành dựt...búp bê (cười)!

   Nhưng, trò chơi chiến tranh của trẻ em thường kết thúc hòa bình trong dĩ vãng, kỷ niệm thời  bé con! Còn chiến tranh của người lớn luôn chứa đầy thuyết âm mưu cùng sự bạo tàn và để lại lịch sử nhiều ký ức tăm tối…ý nghĩa (nếu có) còn xót lại duy nhất là chủ nghĩa anh hùng(?)

    Chiến tranh là một phần của lịch sử thế giới! Cuộc chiến lớn đã có từ khoảng năm 1475 trước Công Nguyên, (trận Megiddo: Quân Ai Cập đánh nhau với liên quân Canaan-Kadesh-Megiddo- Mitanni). Nghĩa là nhân loại đã trãi qua 3500 năm rồi vẫn luôn chơi chiến tranh và sẽ không bao giờ kết thúc, trừ khi mệt mỏi tạm thời hòa hoãn, ngơi nghĩ…

   Các học thuyết chiến tranh thường được đưa ra nhiều nguyên nhân với những lý do tưởng chừng rất đơn giản về bản năng, tâm lý, hoàn cảnh...nhưng, không hề dễ hiểu đối với đạo đức học để thông suốt nhận ra thiện và ác:
   - Chiến tranh tôn giáo (chủ nghĩa tôn giáo)
   - Xâm lược, chiếm đoạt kinh tế (chủ nghĩa thống trị, chủng tộc)
   - Xung đột giai cấp, hệ ý thức chính trị (chủ nghĩa Mark)
   - Xu hướng quân sự hóa chính trị, kinh tế (chủ nghĩa đế quốc, dân tộc)

   Nhìn lại lịch sử: Sau khi kết thúc đệ nhị thế chiến (1945) thế giới đã chia làm hai thái cực phe phái (hệ ý thức chính trị) thường gọi nôm na là chủ nghĩa tư bảncộng sản…Nhưng, đến năm 1975 đã dần hình thành chiến thuyết trận thế “chân vạc”: Mỹ-Nga-Trung…như một thế trận phân tranh giới hạn để tránh bị xụp đổ, diệt vong. Có thể họ nhận thức rằng: Chẳng có quyền lực, đế chế độc tôn nào được tồn tại lâu dài (!)

   Rất dễ nhận ra công cuộc cải cách kinh tế của Trung quốc (1978) được thành công có sự bằng lòng “đi đêm” của Mỹ. Và, đến năm 1991 nước Nga cũng đành chấp nhận thay đổi thể chế (Liên Xô xụp đổ) để được phát triển và tồn tại trên thế giới như một đại cường quốc…

   Trong ba cường quốc thì: Mỹ có tiềm lực kinh tế, quân sự mạnh và dân trí (hợp chủng quốc) phát triển văn minh, Nga có diện tích rộng lớn và có địa thế lịch sử truyền thống đấu tranh lâu dài, Trung quốc lại có được một nền văn hóa đặc biệt bền lâu với dân số đông đảo! Còn lại những nước nhỏ (nhược tiểu) tùy theo địa chính trị, nhu cầu quân sự mà trở thành (hoặc chủ động) một phần quân cờ vận mệnh trên bàn cờ lớn…

    Ngày nay, các nước lớn hiểu rằng sức mạnh quân sự là bí mật để chiến thắng một cuộc chiến bất đắc dĩ, hoặc chỉ dùng hạn chế kiêu binh vượt "lằn ranh đỏ", chứ không có hiệu quả cho đường lối (tâm lý) chính trị…chỉ những nước biết rõ mình yếu thế, mới dùng luận điệu chiến tranh tâm lý khoe khoang (hù dọa) sức mạnh, thiết bị quân sự (?)

    Ngoài ra, với sự phát triển rộng rãi của vũ khí hạt nhân…kẻ thù nguy hiểm của thế giới là chủ nghĩa khủng bố cực đoan, hay vị trí thế lực của một gã độc tài (tâm thần) nào đó đang cố tình tồn tại ngoài vòng kiểm soát của liên hiệp quốc. Mặc dù, Liên Hiệp Quốc hiện nay...mới cũng chỉ là bàn đàm phán "tam cường, ngũ bá" về luật lệ quốc tế, một sự giới hạn “mềm” nào đó có tính đồng thuận, hoặc hiệp ước phân chia kiểm soát lợi ích (?)

   “Diễn biến trật tự thế giới đang đến hồi gay cấn đầy cạm bẫy? Nhưng, so với Nga, Trung…người Mỹ hòa nhập văn hóa thế giới nhanh hơn, họ linh động biến chuyển điều chỉnh chiến lược chính trị, âm thầm phát triển khoa học kỹ thuật và đã nghệ thuật hơn trong văn hóa ngoại giao. Vì vậy, họ luôn biết cách chờ đợi sự háo thắng của kẻ khác hơn là cố ý tạo ra một thế chiến thứ ba…” !