Thứ Ba, 25 tháng 6, 2013

Thơ phổ nhạc...



Thơ phổ nhạc…
(Câu chuyện bạn bè…)

   Từ lâu, cũng có vài bạn bè hỏi: “Thơ phổ thành nhạc có dễ không?”
   Thật ra…tôi chưa có đủ thời gian để lập luận ngôn ngữ chuyên môn, để diễn đạt,  phân tích chính xác, dễ hiểu trong ý tưởng của mình về vấn đề này…
   Với lại, chỉ là kẻ rong chơi qua vùng đất văn chương, thơ ca và âm nhạc…Chứ đâu có ý định dựng nhà "kết hôn" ở miền chữ nghĩa này?(cười).
   Từ trước đến giờ…Người ta chỉ dạy cho chúng ta về niêm, luật, vần (Thơ) và qui luật nốt nhạc, hợp âm (âm nhạc) như một định lý…chứ chưa thấy ai dạy cho ta cái quy tắc “phiêu diêu”, chắp cánh để sáng tác ra một áng văn chương, bài thơ hoặc ca khúc hay (tác phẩm) bao giờ?!
   Ở đây, là blog cá nhân…nên @thenhan chỉ nói riêng tư với bạn bè từ suy nghiệm (tương đối) của cá nhân mình mà thôi:
  
   Tất nhiên, muốn phổ Thơ thành Nhạc (ca khúc) không dễ. Vì…khó mà hoàn thiện (tương đối)giữa 2 tác giả. Ngôn ngữ, vần điệu niêm luật của thơ ca và nhạc điệu vẫn có “khẩu khí” khác nhau. Đó là chưa nói ý tưởng của thơ ca thường dùng ngôn từ chủ đaọ nghệ thuật diễn cảm, còn âm nhạc lại cần về nhu cầu tiết tấu âm thanh (giọng hát).
   Người ta thường dùng từ “phổ” nhạc (bài hát) cho một bài thơ. Vì đôi khi…nhạc sĩ chỉ có thể lấy ý tưởng, một vài câu quan trọng chủ yếu trong bài thơ…để sáng tạo thêm trích đoạn, miễn là vẫn đúng với nội dung, ý tưởng bài thơ đó. Bởi, không phải bài thơ nào cũng trùng  khớp với nguyên lý, phù hợp kết cấu một ca khúc…
   Phần lớn ta thấy câu chữ của các ca khúc thường xây dựng vần “bằng” nhiều hơn vần “trắc” để âm thanh dễ phối hợp, tuần tự diễn tấu gọn gàng, để giọng hát mượt mà, êm ái hơn!. Trong khi, thơ lại thường có luật “bằng trắc” cách nhau chỉ 2 từ (hoặc 1).
   Thật ra, thơ cũng là thể loại âm nhạc như một ca khúc (luật, niêm vần). Bởi mục đích thơ cũng dùng để đọc và diễn ngâm. Tuy vậy, thơ vẫn hạn chế về âm nhạc (Qui luật âm thanh). Vì…khi trung thành với một thể loại thơ nào đó. Ta vẫn thấy sự lặp đi, lặp lại nhạc điệu quen thuộc, ít đa dạng…giống như biến thể dân ca ra các loại: Hò, ca dao, vè, lô tô vậy…Trong các loại thể thơ khó phổ nhạc nhất…là sự đồng điệu (Lục bát) hoặc quá gò bó: Luật và đối (Đường luật).
   Nhưng, theo @thenhan thì ta vẫn có thể giữ nghiêm luật và chỉ cần phân biệt thêm “bằng”(không dấu và dấu huyền) , “trắc”(Dấu: Sắc, và ngã) và những dấu “trầm” (Dấu: Hỏi và nặng). Vì chữ Việt qui theo “bằng, trắc”chỉ là tương đối khi đọc…chứ không dùng để xác định hát trầm bỗng nốt âm nhạc…
  Ngoài ra, ngôn ngữ âm nhạc cần mang tính phổ thông, hiện đại,: Dễ hiểu, thăng hoa ý tứ rõ ràng…thì nên tránh bớt dùng những từ mang tính: Học thuyết, “bác hoc”,điển tích ví von…vì âm nhạc thường đi theo con đường âm thanh đến trái tim, trước khi ghé qua ngưỡng cửa tư duy…(?)
   Chuyện Thơ ca và âm nhạc là câu chuyện không dài…nhưng, lại không có đoạn kết (Nghệ thuật mà).
   Sau đây @thenhan sẽ phổ nhạc cho bạn bè nghe chơi(cười)...bài thơ “Mưa về tháng sáu” (bài đăng trước).
   Đúng ra, là nhạc được lồng vào thơ! Vì Thế Nhân vẫn giữ nguyên câu cú của Đường luật…
  
(Bài này có thể dùng nhạc điệu Rock ballad hoặc blue-rock)